t ex kofschip voor de juiste werkwoordspelling – in 4 stappen

t ex kofschip uitlegT ex-KoFSCHiP. Als ik vertel dat ik schrijftrainer ben, vragen mensen mij vaak naar spelling. Meestal krijg ik de volgende vragen.

  • Hoe zit dat?
  • Waarom doe ik mijn d’s en t’s niet goed?
  • Wanneer gebruik ik ook alweer T eX-KoFSCHiP?
  • Waar komt die X vandaan?
  • Wat is een KoFSCHiP?

Wanneer gebruik je ‘T EX KOFSCHIP?

Dit gebruik je voor verleden tijd en voltooid deelwoorden. Dus NIET bij een werkwoord in de tegenwoordige tijd, in het nu. Voor die werkwoorden kun je altijd LOPEN uit de kast halen.

Wat is je werkwoordsspelling in de tegenwoordige tijd of het nu?

Hieronder zie je het werkwoord lopen. Je kunt altijd jouw werkwoord hierdoor vervangen. In de tegenwoordige tijd dan hè. Als iets op dit moment gebeurt.

 

ik loop
jij loopt loop jij
hij / zij loopt
wij lopen
jullie lopen
zij lopen

Tip: zie je ook dat daar geen enkele -d tussen staat? In het nu kun je dus nooit iets schrijven als hij weigerD. Dat is dan hij weigerT.

Gaan we naar de verleden tijd en het voltooid deelwoord. In stapjes.

‘T EX KOFSCHIP – je gebruikt het op 2 momenten

Er zijn twee momenten waarop je t ex kofschip gebruikt. Wil je een werkwoord in de verleden tijd zetten? Dus iets gebeurde gisteren. Dan gebruik je t ex-kofschip. Wil je een werkwoord in het voltooid deelwoord zetten? Dus iets is gisteren gebeurd, dan gebruik je ook t ex-kofschip.

De 4 stappen van t ex-kofschip

Hoe dan? In 4 stappen gebruiken we t ex-kofschip. Eerst de uitleg, daarna doe ik het voor.

Stap 1 Pak het hele werkwoord

Stap 2 Verwijder –en

Stap 3 Kijk naar de laatste letter

Stap 4 Is de laatste letter één van de medeklinkers van T eX-KoFSCHiP? De medeklinkers staan in hoofdletters.

Ja: dan krijg je een t bij het voltooid deelwoord en –te / -ten voor de verleden tijd.

Nee: dan krijg je een d bij het voltooid deelwoord en –de/-den voor de verleden tijd.

 

De 4 stappen met het werkwoord gebeuren

Stap 1 GEBEUREN

Stap 2 GEBEUR

Stap 3 R

Stap 4 de R zit niet in t ex-kofschip, dus GEBEURDE / is gebeurD

 

Nu de 4 stappen met het werkwoord relaxen

Stap 1 hele werkwoord RELAXEN

Stap 2 -en eraf: RELAX

Stap 3 laatste letter X

Stap 4 Ja die zit erin, dus een t erachter: RELAXTE / heeft gerelaxT

 

Bekijk het filmpje over t ex kofschip

Waarom ’T EX KOFSCHIP?

En weet je hoe dit komt? Leg je vinger op je adamsappel en spreek alle medeklinkers uit in ’T EX KOFSCHIP: t x k f s ch p. Spreek daarna eens een andere medeklinker uit, zoals de n of de r. Voel je verschil in trilling? Ik wel: bij de medeklinkers van ’T EX KOFSCHIP trilt er niets. Net als de t die erachter komt. Die medeklinkers die NIET trillen, noem je stemloos.

Alle medeklinkers buiten ‘T EX KOFSCHIP trillen wel mee. De n, r, m, l. Ze passen zich aan elkaar aan. De D die dan erachter komt, trilt ook mee. Ze doen dus hetzelfde. Deze medeklinkers noem je stemhebbend.

Waar komt die X vandaan? Die is nieuw voor me, Anneke

De X is erbij gekomen door het Engels. Die hadden we 30 jaar geleden nog niet, maar nu wel. We hebben zoveel werkwoorden overgenomen uit het Engels dat we de X nodig hadden. Ik heb het voorgedaan met relaxen, zojuist. De Engelse werkwoorden passen zich aan aan onze regels.

Nog meer weten over spelling? Kijk op het online groene boekje – met woorden en spellingsregels – www.woordenlijst.org.

Wat is een kofschip eigenlijk?

Het kofschip is niks. En een ex kofschip is al helemaal niks. Dit is puur bedacht om jou te helpen die medeklinkers te onthouden. Je kunt ook denken aan dit woord als trucje:

xtc koffieshop.

Deze doet het goed bij middelbare scholieren of HBO’ers. Het zijn dezelfde medeklinkers, zie je dat?

Schrijven en spelling, wat wil jij weten?

Spelling is maar een klein onderdeel van schrijven. Schrijven is nog veel meer. Hieronder staan linkjes naar blogs over schrijven.

Heb je een andere vraag over schrijven? Mail of bel mij gerust. Dat vind ik leuk!

foto van petros asimomytis.

Ik wil nog meer schrijftips.

5 reacties

  1. Interessant stuk. Goed en duidelijk geschreven.
    Ik vind wel dat je de uitzonderingen moet behandelen. De vervoeging van verhuizen bijvoorbeeld wijkt af van wat je hierboven schrijft.

    Verhuizen – verhuiz.. verhuisd.

    Want de stam verhuiz bestaat niet. De z wordt een s, maar desondanks komt er wel een d om het voltooid deelwoord te vormen.

    • Puntann schreef:

      Hoi Jan,
      Dankjewel. Die uitzonderingen, ja. Die krijgen een soort work-around. Eerst haal je er -en vanaf en daarna verandert de z pas in een s. Gewoon omdat je geen -zd hebt in het Nederlands.
      En dan je opmerkingen over t ex-kofschip of t ex-fokschaap. Geen idee wat het zijn. Ezelsbruggen, meer niet, net als Meneer Van Dalen Wacht Op Antwoord. Anders konden we het schaap net zo goed Dolly gaan noemen, zoals dat kopieerschaap heette of wat was het precies. Een kloon volgens mij. Nou dan kan je ook niet meer fokken en ben je een ex-fokschaap, zogezegd.
      Goed, deze gedachtenkronkels voeren waarschijnlijk te ver. Fijne avond nog!

  2. Ik weet nog steeds niet wat een kofschip is, laat staan een ex-kofschip.

    Ik gebruikte altijd het fokschaap (of ex-fokschaap)

  3. @Candela_foto schreef:

    RT @puntann: t ex-kofschip blijf jij drijven? [blog over schrijven en spelling] http://t.co/qz4jnJxfPO

  4. @sergedebeer schreef:

    RT @puntann: @sergedebeer dank voor je instructiefilm over t ex-kofschip. Het staat in mijn #blog! http://t.co/kvJi3spbyT

Reageer op dit bericht

WhatsApp Heb je een vraag? App gerust!